การบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล
การบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล
บทนำ
ผลกระทบต่อผู้มีส่วนได้เสีย
พนักงานเป็นผู้มีส่วนได้เสียหลักในประเด็นสำคัญด้านความยั่งยืนการบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล ในด้านแนวปฏิบัติด้านแรงงาน (Labour Practices) ซึ่งสะท้อนถึงวิธีการที่กลุ่มบริษัทฯ ปฏิบัติต่อพนักงานตามกฎหมายและข้อกำหนดด้านแรงงานในแต่ละประเทศที่ดำเนินธุรกิจ ด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล (Human Capital Management) ซึ่งครอบคลุมการบริหารจัดการด้านบุคลากรบนพื้นฐานของความสามารถของพนักงาน (Employee Competency) และด้านการส่งเสริมคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีในที่ทำงาน (Workplace Well-being) ทั้งในด้านสุขภาพกายและสุขภาพจิต ทั้งนี้ ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการด้านแรงงานและทรัพยากรบุคคลของกลุ่มบริษัทฯ เป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดว่าจะเกิดผลกระทบเชิงบวกหรือเชิงลบต่อพนักงาน
แนวทางการบริหารจัดการ
นโยบายและความมุ่งมั่น
แนวปฏิบัติที่เกี่ยวกับแรงงาน
กลุ่มบริษัทฯ จัดทำ หลักการพื้นฐานในการบริหารทรัพยากรมนุษย์ (Human Capital Management Statement) เพื่อเป็นแนวทางพื้นฐานในการดำเนินงานด้านแรงงาน ที่สอดคล้องกับมาตรฐานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization: ILO) และกฎหมายแรงงานและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับแรงงานของประเทศที่ดำเนินการอยู่ โดยมีผลบังคับใช้ครอบคลุมทุกหน่วยงานของกลุ่มบริษัทฯ
กลุ่มบริษัทฯ เปิดเผยหลักการพื้นฐานในการบริหารทรัพยากรมนุษย์และจรรยาบรรณ ต่อสาธารณะ ผ่านเว็บไซต์ และสื่อสารให้พนักงานรับทราบผ่านการฝึกอบรม เพื่อส่งเสริมความโปร่งใสและสร้างความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับความคาดหวังในการปฏิบัติงาน
กลุ่มบริษัทฯ มีแนวทางการประเมินความเสี่ยงด้านสิทธิแรงงานภายใต้กระบวนการตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน โดยครอบคลุมการดำเนินงานในปัจจุบัน รวมถึงการดำเนินงานใหม่ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต และมีแนวทางการทบทวนผลการประเมินอย่างต่อเนื่องเป็นประจำ เพื่อเป็นขั้นตอนการระบุ จัดลำดับความสำคัญ และบรรเทาความเสี่ยงด้านแรงงานทั้งที่เกิดขึ้นแล้วและที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตทั่วทั้งกลุ่มบริษัทฯ
นอกจากนี้ กลุ่มบริษัทฯ ยังจัดให้มีกลไกการแจ้งเบาะแสและข้อร้องเรียน เพื่อเปิดโอกาสให้พนักงานและผู้มีส่วนได้เสียอื่น ๆ สามารถแจ้งกรณีที่อาจมีการไม่ปฏิบัติตามแนวปฏิบัติด้านแรงงาน และ/หรือการละเมิดจรรยาบรรณของกลุ่มบริษัทฯ เช่น การไม่จ่ายค่าล่วงเวลา หรือการเลือกปฏิบัติ เป็นต้น โดยผู้รับผิดชอบจะดำเนินการพิจารณาตามขั้นตอนของกลุ่มบริษัทฯ เมื่อได้รับการแจ้งเบาะแสและ/หรือข้อร้องเรียน
รายละเอียดแนวปฏิบัติของกลุ่มบริษัทฯ ในด้านการจ้างงานและการเลิกจ้างงาน ความหลากหลายของบุคลากร ชั่วโมงการทำงาน เสรีภาพในการรวมกลุ่ม และการจ่ายค่าตอบแทนอย่างเป็นธรรม โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติอันเนื่องมาจากคุณลักษณะหรืออัตลักษณ์ส่วนบุคคล เช่น วิถีทางเพศ (Sexual Orientation)เชื้อชาติ ศาสนา เพศ อายุ ความพิการ หรือสัญชาติ มีดังต่อไปนี้
การจ้างงานและการเลิกจ้าง
กระบวนการคัดเลือกและว่าจ้างบุคลากรของกลุ่มบริษัทฯ ตั้งอยู่บนพื้นฐานของคุณสมบัติ ประสบการณ์ และความสามารถของผู้สมัครที่เหมาะสมและสอดคล้องกับข้อกำหนดของตำแหน่งงานที่เปิดรับ นอกจากนี้ กลุ่มบริษัทฯ มุ่งส่งเสริมการจ้างงานกลุ่มคนรุ่นใหม่และกลุ่มเปราะบางผ่านโครงการฝึกงานและโครงการฝึกอบรมวิชาชีพ
นอกจากนี้ กลุ่มบริษัทฯ ยังตรวจสอบเอกสารที่เกี่ยวข้องของผู้สมัครงาน เพื่อเป็นมาตรการป้องกันการจ้างแรงงานเด็กหรือแรงงานบังคับ ในด้านการเลิกจ้างพนักงาน กลุ่มบริษัทฯ ปฏิบัติตามข้อกำหนดเรื่องระยะเวลาการแจ้งล่วงหน้าและการจ่ายค่าชดเชยตามที่กฎหมายและระเบียบข้อบังคับกำหนดไว้
ความหลากหลายของพนักงาน
ความแตกต่างระหว่างบุคคลของพนักงาน อาจนำไปสู่ความเข้าใจผิดโดยไม่ได้ตั้งใจหรือการถูกมองว่าเป็นการคุกคามได้ในบางครั้ง ดังนั้น กลุ่มบริษัทฯ มุ่งมั่นที่จะส่งเสริมความเข้าใจและการเคารพซึ่งกันและกันจึงเป็นสิ่งสำคัญในการสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่เปิดกว้างและปรองดอง โดยได้จัดให้มีการฝึกอบรมภาคบังคับพร้อมการประเมินผลสำหรับพนักงานทุกคน ในเรื่องความหลากหลายของพนักงาน การคุกคามในที่ทำงาน และมาตรการทางวินัย รวมถึงแนวทางการรับมือกับสถานการณ์การ
เสรีภาพในการรวมกลุ่ม
กลุ่มบริษัทฯ เปิดโอกาสให้พนักงานทุกคน โดยไม่คำนึงถึงวิถีทางเพศ (Sexual Orientation)เชื้อชาติ ศาสนา เพศ อายุ สภาพทางร่างกาย หรือสัญชาติ สามารถรวมกลุ่มและเสนอข้อคิดเห็นหรือข้อกังวลต่าง ๆ ผ่านกระบวนการหารืออย่างสม่ำเสมอร่วมกับคณะผู้แทนพนักงานที่เป็นทางการ เช่น คณะกรรมการสวัสดิการ หรือชมรมพนักงาน ในประเทศไทย และสหภาพแรงงานที่เป็นทางการในประเทศเวียดนาม เป็นต้น
ชั่วโมงการทำงาน
กลุ่มบริษัทฯ มุ่งมั่นในการส่งเสริมสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงานของพนักงาน โดยดำเนินการติดตามการทำงานล่วงเวลาของพนักงานและดูแลให้มีการจ่ายค่าตอบแทนสำหรับการทำงานล่วงเวลาอย่างถูกต้องตามกฎหมายของประเทศในพื้นที่ที่กลุ่มบริษัทฯ ดำเนินงาน
นอกจากนี้ กลุ่มบริษัทฯ ยังส่งเสริมการใช้สิทธิ์วันลาพักผ่อนประจำปี โดยจัดให้มีระบบออนไลน์ที่พนักงานและหัวหน้างานสามารถตรวจสอบวันลาคงเหลือ เพื่อนำไปบริหารจัดการเวลาพักผ่อนและดูแลสุขภาวะที่ดีได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การจ่ายค่าตอบแทน
กลุ่มบริษัทฯ มีนโยบายบริหารค่าตอบแทนที่สูงกว่ามาตรฐานกฎหมายแรงงานขั้นต่ำ โดยมุ่งมั่นยกระดับสู่การจ่ายค่าจ้างที่เพียงพอต่อการดำรงชีพ (Living Wage) ดังนั้น กลุ่มบริษัทฯ จึงดำเนินการสำรวจข้อมูลค่าตอบแทนและสวัสดิการเพื่อเปรียบเทียบกับอุตสาหกรรมเดียวกันอย่างสม่ำเสมอ และกำหนดโครงสร้างเงินเดือนที่เป็นมาตรฐาน เพื่อให้มั่นใจว่าอัตราค่าตอบแทนยังคงมีความสามารถในการแข่งขัน และเป็นธรรมและปราศจากการเลือกปฏิบัติแก่พนักงานทุกคน
นอกจากนี้ กลุ่มบริษัทฯ ยังมอบสวัสดิการที่เพิ่มเติมจากสิทธิขั้นพื้นฐานของภาครัฐ เพื่อสนับสนุนสุขภาวะของพนักงานทั้งทางกาย ทางใจ และทางการเงิน เช่น ประกันชีวิต/สุขภาพ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ รางวัลสำหรับพนักงานที่ปฏิบัติงานมาอย่างยาวนาน ตลอดจนกิจกรรมและโครงการส่งเสริมสุขภาพต่าง ๆ อาทิ แอปพลิเคชัน Smart Mental Health ซึ่งเป็นเครื่องมือประเมินภาวะซึมเศร้าด้วยปัญญาประดิษญ์ (Artificial Intelligence)
ในปี 2568 กลุ่มบริษัทฯ ยังคงได้รับการรับรองมาตรฐานแรงงานไทย (TLS: Thailand Labour Standard) 8001-2020 จากสำนักพัฒนามาตรฐานแรงงาน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานและการนำมาตรฐานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO: International Labour Organization) มาประยุกต์ใช้
การบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์
เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและส่งเสริมศักยภาพของพนักงาน กลุ่มบริษัทฯ บริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์ โดยตั้งอยู่บนเสาหลักสองประการ ได้แก่ ความสามารถ และความเป็นอยู่ที่ดีในที่ทำงานของพนักงาน
ความสามารถของพนักงาน
การฝึกอบรม
เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการทำงานให้กับพนักงาน กลุ่มบริษัทฯ ได้จัดให้มีการฝึกอบรม ตามโมเดลการเรียนรู้และการพัฒนาบุคลากร (Model of Learning and Development) โดยครอบคลุมหัวข้อต่าง ๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภาวะผู้นำ การเรียนรู้ด้านวัฒนธรรม การเตรียมความพร้อมก่อนเกษียณอายุ และการปรับตัวสู่ยุคดิจิทัล ทั้งนี้ พนักงานทุกกลุ่มไม่ว่าจะเป็นพนักงานประจำ/ไม่ประจำ มีสิทธิ์เข้าร่วมโครงการเหล่านี้โดยขึ้นอยู่กับความจำเป็นตามบทบาทหน้าที่ และ/หรือลักษณะงานที่รับผิดชอบ
นอกจากนี้ กลุ่มบริษัทฯ กำหนดแนวทางการพัฒนาพนักงานหลากหลายรูปแบบ ได้แก่ การฝึกอบรมไปพร้อมกับการทำงานจริง (OTJ: On-the-job Training) การสอนงาน (Coaching) และระบบพี่เลี้ยง (Mentorship) รวมถึงการสนับสนุนของกลุ่มพนักงาน (Employee Resource Group) เช่น เวทีเสวนา 4th Tipco Technical Team Forum 2025 และความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก เช่น โครงการ Civil Engineering CU-TIPCO Asphalt Mix Design Challenge 2025 จัดการแข่งขันร่วมกับภาควิศวกรรมโยธา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
การประเมินผลการปฏิบัติงาน
กลุ่มบริษัทฯ ดำเนินการประเมินผลการปฏิบัติงานอย่างครอบคลุมอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง โดยมีรายละเอียด ดังนี้
- การบริหารตามวัตถุประสงค์ (Management by Objectives) ซึ่งเป็นการวัดผลพนักงานโดยอิงตามตัวชี้วัดที่ได้ตกลงกันไว้ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ
- การประเมินผลรอบด้าน (Multidimensional Performance Appraisal) ซึ่งพนักงานจะได้รับการประเมินจากมุมมองที่หลากหลาย เช่น จากหัวหน้างานโดยตรงและผ่านการเห็นชอบจากผู้บังคับบัญชาในระดับที่สูงขึ้น
- การประเมินผลการปฏิบัติงานระดับทีม (Team-based Performance Appraisal) ซึ่งเป็นการวัดผลกลุ่มพนักงานโดยอิงตามตัวชี้วัดผลการดำเนินงานหลักร่วมกัน เช่น เป้าหมายยอดขายของหน่วยธุรกิจ และเป้าหมายด้านความปลอดภัยของฝ่ายปฏิบัติการ และ
- การสนทนาเพื่อพัฒนาผลงานอย่างต่อเนื่อง (Agile Conversation) ซึ่งเป็นการที่หัวหน้างานให้ข้อเสนอแนะด้านการปฏิบัติงานแก่พนักงานเป็นประจำทุกเดือนหรือทุก
สัปดาห์ เช่น ในระหว่างการประชุมทีมประจำสัปดาห์
ความเป็นอยู่ที่ดีในที่ทำงาน
ความผูกพันของพนักงาน
กลุ่มบริษัทฯ มีการสำรวจระดับความผูกพันของพนักงานเป็นระยะ โดยวัดผลผ่านตัวชี้วัดสำคัญต่าง ๆ เช่นความพึงพอใจในงาน (Job Satisfaction) เป้าหมายในการทำงาน (Work-related Purpose) ความสุขในที่ทำงาน (Happiness) และระดับความเครียดจากการทำงาน (Stress) เป็นต้น รวมถึงยังมีการใช้คำถามปลายเปิดเพื่อให้พนักงานสามารถแสดงความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่าง ๆ ได้โดยไม่ระบุตัวตน
ทั้งนี้ ผลการสำรวจดังกล่าวจะถูกนำมาใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการออกแบบโครงการสนับสนุนพนักงาน เพื่อตอบสนองความต้องการเฉพาะเรื่องของพนักงานในลำดับต่อไป
โครงการสนับสนุนพนักงาน
ผลการสำรวจระดับความผูกพันของพนักงานที่ผ่านมาชี้ให้เห็นว่าพนักงานให้ความสำคัญกับประเด็นความเครียดจากการทำงาน และการผสมผสานชีวิตการทำงานและชีวิตส่วนตัว (Work-Life Integration) ดังนั้น กลุ่มบริษัทฯ จึงได้จัดทำโครงการสนับสนุนพนักงานหลัก ดังนี้
- สื่อหรือเนื้อหาที่ช่วยผ่อนคลายความเครียด กิจกรรมยืดเหยียดร่างกายในวันศุกร์ และกิจกรรมกีฬาของกลุ่มบริษัทฯ เพื่อการจัดการความเครียดของพนักงาน
- การกำหนดเวลาการทำงานที่ยืดหยุ่น ทุนการศึกษาสำหรับบุตรของพนักงาน ห้องสำหรับให้นมบุตร การลาเพื่อดูแลบุตรตามระเบียบข้อบังคับ และการลาพักร้อนโดยได้รับค่าจ้างเพื่อดูแลครอบครัวหรือเหตุผลอื่น ๆ เพื่อสนับสนุนการผสานชีวิตการทำงานและชีวิตส่วนตัวของพนักงานให้ลงตัว
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ
โครงการโดดเด่น
แนวปฏิบัติที่เกี่ยวกับแรงงาน
การฝึกอบรมเรื่องการคุกคามในสถานที่ทำงาน (Workplace Harassment)
เนื่องด้วยความหลากหลายของบุคลากร กลุ่มบริษัทฯ จึงจัดให้มีการฝึกอบรมเรื่องการคุกคามในสถานที่ทำงานเป็นประจำทุกปี โดยถือเป็นส่วนหนึ่งของโครงการตามจรรยาบรรณและข้อบังคับสำหรับพนักงานทุกประเภทภายในกลุ่มบริษัทฯ เพื่อสร้างความตระหนักรู้ด้านการคุกคาม ให้แก่พนักงานทุกคนเกี่ยวกับพฤติกรรมที่ยอมรับได้และยอมรับไม่ได้ในที่ทำงาน และเตรียมความพร้อมให้แก่ผู้บริหาร ให้สามารถสังเกตเห็นสัญญาณเตือนเบื้องต้นของการคุกคามและรับมือกับสถานการณ์ ได้อย่างเหมาะสม
การบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ : ความสามารถของพนักงาน
การฝึกอบรมเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
เพื่อให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ของกลุ่มบริษัทฯ ในการสร้างองค์กรที่ยั่งยืน กลุ่มบริษัทฯ จึงจัดกิจกรรมอบรมเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศให้แก่พนักงาน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความเชื่อมโยงระหว่างประเด็นดังกล่าวกับการดำเนินธุรกิจ ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาทักษะแห่งอนาคตที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน
การฝึกอบรมความเป็นผู้นำ
ความสำเร็จในการดำเนินงานตามเป้าหมายเชิงกลยุทธ์นั้นขึ้นอยู่กับขีดความสามารถของคณะผู้บริหารเป็นสำคัญ โดยทักษะความเป็นผู้นำถือเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนการปฏิบัติงานของผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา ดังนั้น กลุ่มบริษัทฯ จึงได้จัดการฝึกอบรมด้านความเป็นผู้นำขึ้น เพื่อพัฒนาทักษะการบริหารจัดการคณะทำงานให้แก่ผู้จัดการทุกคน โดยครอบคลุมหัวข้อต่าง ๆ เช่น การกำหนดนิยามความสำเร็จในการทำงาน เพื่อถ่ายทอดเป้าหมายเชิงกลยุทธ์สู่การปฏิบัติงานระดับบุคคล รวมถึงโปรแกรมการบริหารจัดการบุคลากร และแนวปฏิบัติที่สำคัญ 6 ประการ ซึ่งมุ่งเน้นไปที่ขีดความสามารถหลักที่จำเป็นสำหรับผู้จัดการในการเป็นผู้นำคณะทำงานให้ประสบความสำเร็จ



การฝึกอบรมเรื่องการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล
เพื่อพัฒนาบุคลากรให้ทันต่อกระแสการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลในปัจจุบันและอนาคต กลุ่มบริษัทฯ จึงจัดอบรมความรู้และทักษะด้านดิจิทัลและความปลอดภัยทางไซเบอร์ให้แก่พนักงานทุกคน เพื่อเสริมสร้างความสามารถด้านดิจิทัลและความตระหนักรู้ด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน ของพนักงาน และลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์และสนับสนุนการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้อย่างปลอดภัยในทุกส่วนงานของธุรกิจ
การบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ : ความเป็นอยู่ที่ดีในที่ทำงาน
การฝึกอบรมเรื่องการเปลี่ยนผ่านสู่ชีวิตหลังเกษียณ
เพื่อเตรียมความพร้อมให้แก่พนักงานที่ใกล้เกษียณอายุ กลุ่มบริษัทฯ จึงได้จัดโครงการฝึกอบรมในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่การเกษียณ เพื่อเสริมสร้างองค์ความรู้และทักษะที่จำเป็นแก่พนักงานที่มีอายุงานสูง ในด้านการดูแลสุขภาวะทางจิตใจ ร่างกาย และการบริหารจัดการทางการเงินหลังเกษียณ
ทั้งนี้ ความคิดริเริ่มนี้ช่วยยกระดับภาพลักษณ์ขององค์กรในฐานะนายจ้าง และสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลที่ครอบคลุมตลอดช่วงเวลาการทำงานของพนักงานและต่อเนื่องไปจนถึงช่วงหลังเกษียณ
ในปี 2568 โครงการเปลี่ยนผ่านสู่ชีวิตหลังเกษียณได้รับคะแนนความพึงพอใจเฉลี่ยอยู่ที่ 4.77 จากคะแนนเต็ม 5 คะแนน โดยผู้เข้าร่วมโครงการชื่นชมถึงเนื้อหาที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง เช่น การแนะนำงานอดิเรกและกิจกรรมทางกาย การวางแผนทางการเงิน และข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิประโยชน์หลังเกษียณ ซึ่งล้วนมีส่วนช่วยให้การเปลี่ยนผ่านสู่ชีวิตหลังเกษียณเป็นไปอย่างราบรื่นยิ่งขึ้น โดยปัจจัยอื่น ๆ ที่ได้รับคะแนนความพึงพอใจในระดับสูงจากผู้เข้าร่วม ได้แก่ สถานที่จัดงาน อาหาร ที่พัก การบริหารจัดการของฝ่ายบริหารทรัพยากรบุคคล และการสื่อสารข้อมูลก่อนเริ่มโครงการ
กิจกรรมการทางวัฒนธรรม
เนื่องจากบุคลากรในกลุ่มบริษัทฯ ประกอบด้วยพนักงานหลากหลายสัญชาติ ทางกลุ่มบริษัทฯ จึงได้จัดกิจกรรมให้พนักงานได้มีส่วนร่วมในการแข่งขันกีฬาระดับภูมิภาคของ Colas S.A. ที่จัดขึ้นที่จังหวัดนครราชสีมา โดยเปิดโอกาสให้พนักงานทุกสัญชาติสามารถเข้าร่วมได้ตามความสมัครใจ เพื่อช่วยให้พนักงานจากทั้งทวีปยุโรป และเอเชีย/โอเชียเนีย ได้มาทำกิจกรรมร่วมกัน ซึ่งเป็นการส่งเสริมความเข้าใจอันดีและการให้เกียรติซึ่งกันและกัน
